Wie als student een eigen zaak start, botst binnen een uur op vijf verschillende websites. De FAQ van de FOD Sociale Zekerheid legt de basisvoorwaarden uit, VLAIO heeft een eigen pagina met Vlaamse cijfers en je sociaal verzekeringsfonds (Xerius, Acerta, Liantis, Securex) publiceert nog een andere tabel met bijdragepercentages. Nergens vind je een rekentool die met je eigen inkomen meteen berekent wat je gaat betalen. We zien dat vaak bij B2B-oprichters die zelf als student begonnen of die nu jonge zelfstandigen adviseren: niemand heeft tijd om vier portalen te combineren voor één antwoord. Daarom brachten we alles samen in één check die je je eigen cijfers geeft: de student zelfstandige check.
Wat is het statuut student-zelfstandige precies?
Het statuut student-zelfstandige laat je toe om als student een zelfstandige activiteit uit te oefenen met verlaagde of zelfs geen sociale bijdragen, in plaats van het standaardbedrag dat gewone zelfstandigen betalen. Dat standaardbedrag ligt op minstens €926,93 per kwartaal, oftewel €3.707,72 per jaar, ongeacht hoeveel je verdient. Voor een student die net start en nog weinig omzet draait, is dat vaak onbetaalbaar.
Het statuut neemt die drempel weg: je bouwt tijdens je studies een eigen zaak op zonder dat sociale bijdragen je model meteen onrendabel maken. Je moet het statuut wel zelf aanvragen bij je sociaal verzekeringsfonds, en je moet aan vier voorwaarden tegelijk voldoen. Doe je dat niet, dan betaal je automatisch het volle tarief, ook als je recht had op het verlaagde.
Aan welke voorwaarden moet je voldoen?
Je moet aan alle vier deze voorwaarden voldoen:
- Je bent tussen 18 en 25 jaar oud. Het statuut loopt af op 30 september van het jaar waarin je 25 wordt.
- Je bent voltijds ingeschreven aan een erkende Belgische of buitenlandse instelling met het oog op een erkend diploma.
- Je behaalt minstens 27 studiepunten (ECTS) per academiejaar, verspreid over beide semesters, of je volgt minstens 17 lesuren per week.
- Je oefent een zelfstandige activiteit uit, zonder gezagsrelatie met een werkgever. Een studentenjob met een arbeidsovereenkomst valt hier dus niet onder.
Deze vier criteria staan verspreid over de federale FAQ, de VLAIO-kennisbank en de fondsen zelf. De student zelfstandige check bundelt ze in één vragenlijst: je beantwoordt vier vragen en weet meteen of je in aanmerking komt. Zo hoef je geen drie pagina's door te nemen om te ontdekken dat je de ECTS-drempel niet haalt.
Hoeveel mag je verdienen als student-zelfstandige?
Je sociale bijdragen hangen volledig af van je netto belastbaar jaarinkomen, met drie schijven voor 2026:
- Tot €8.687,04: geen sociale bijdragen, op voorwaarde dat je de vrijstelling aanvraagt bij je verzekeringsfonds.
- Tussen €8.687,04 en €17.374,08: je betaalt 20,5% op het deel van je inkomen boven €8.687,04.
- Vanaf €17.374,08: je valt terug op het standaardtarief voor zelfstandigen, met een minimum van €926,93 per kwartaal.
Ter vergelijking: voor inkomstenjaar 2024 lag de vrijstellingsdrempel op €8.430,73. De drempels stijgen elk jaar, dus een tabel die je vorig jaar hebt opgeslagen, is dit jaar al verouderd. Daar brengt een statische PDF of een oude blogpost je in de problemen: je rekent met cijfers die niet meer kloppen, en betaalt te veel of vraagt een vrijstelling aan waar je geen recht meer op hebt.
Onze rekentool werkt met de actuele drempels voor 2026 en past automatisch de schijf toe die bij je geraamde inkomen hoort. Zo krijg je meteen een concreet bedrag.
Wat zijn de voor- en nadelen van het statuut?
Het grootste voordeel is financieel: je vermijdt de vaste minimumbijdrage die elke andere zelfstandige moet betalen, ongeacht winst of verlies. Voor een startende onderneming met wisselende of lage omzet is dat vaak het verschil tussen wel of niet beginnen. Daarnaast blijf je als student-zelfstandige ten laste van je ouders voor de kinderbijslag, zolang je binnen de geldende inkomensgrenzen blijft. Je behoudt ook je studentenstatus voor andere voordelen, zoals de studentenmutualiteit.
Het nadeel is de administratie, die blijft: je moet je nog steeds inschrijven bij de Kruispuntbank van Ondernemingen, een btw-nummer activeren en elk jaar bewijs van je ECTS-punten of lesuren indienen bij je verzekeringsfonds. Mis je die deadline, dan verlies je het verlaagd tarief voor die periode, in bepaalde gevallen met terugwerkende kracht. Combineer je het statuut met een gewone studentenjob, zoek dan goed uit welke inkomsten onder welk regime vallen: het zijn twee aparte stelsels met eigen grenzen.
Is een student-zelfstandige vrijgesteld van btw?
Nee, het statuut student-zelfstandige geeft geen automatische btw-vrijstelling. Je btw-verplichtingen hangen alleen af van je activiteit en omzet. Je moet je btw-nummer binnen dertig dagen na je KBO-inschrijving activeren, ook als je uiteindelijk onder de vrijstellingsregeling voor kleine ondernemingen valt.
Veel studenten verwarren de vrijstelling van sociale bijdragen (op basis van inkomen) met een btw-vrijstelling. Dat is een van de meest voorkomende fouten die we zien bij startende ondernemers. Beide regelingen hebben eigen drempels en eigen aanvraagprocedures en staan volledig los van elkaar: mis je er een, dan vangt de andere dat niet op.
